Van den Ende Rozen – verwarmen met aardwarmte
Toen Hans van den Ende in 1978 zijn eigen kwekerij begon, had hij nooit durven dromen dat dit familiebedrijf zo’n groot succes zou worden. Toen zijn drie zonen Tim, Sam en Bob toetraden, begon de verdere professionalisering en groei. Ondertussen beslaat de totale grootte van deze kweker bijna 8 hectare, verdeeld over 2 kassen. En in deze kassen vind je enkel en alleen de beste kwaliteit Red Naomi.

Future proof
Dit familiebedrijf, dat ondertussen is overgenomen door de drie broers, werkt aan de laatste aanpassingen aan de kas om te kunnen telen met de minste milieubelasting, zodat ze nu alvast voldoen aan alle eisen voor de komende 15 jaar. De afgelopen jaren hebben ze hier stap voor stap aan gewerkt, ze hebben echt een drive om te verduurzamen, maar met volle aandacht voor de kwaliteit van de rozen, deze mag er niet onder lijden.
Hergebruik CO2
Zo was van den Ende Rozen één van de initiatiefnemers om het restproduct van CO₂ uit de Botlek als milieuvriendelijke groeistof in het Westland mogelijk te maken. Daar waar de Botlek, een industriegebied in Rotterdam, normaliter hun vrijgekomen CO₂ in de lucht los liet, wordt dit nu via buizen naar kassen in het Westland gebracht. De planten in deze kassen hebben CO₂ nodig voor de groei en kunnen het restproduct daarom goed gebruiken. Een mooi voorbeeld van hoe slim hergebruik bijdraagt aan een beter milieu.


Energie
Een deel van de energie die deze kweker gebruikt, is door hen zelf opgewekt door de zonnepanelen die op het dak van het bedrijf liggen. Deze elektriciteit wordt daarnaast steeds zuiniger gebruikt; door de overstap in 2022 naar LED wordt 40% minder verbruikt. Stroom dat te veel is opgewekt door de zonnepanelen wordt door de kweker aan het net gegeven, waardoor huishoudens in de buurt er ook gebruik van kunnen maken. Tijdens minder zonnige periodes is er helaas te weinig zonne-energie, de kweker koopt dan stroom in van windenergie.
Door de (bijna volledige) overstap op LED licht kwam er voor de kweker wel een probleem bij. De oude lampen straalden warmte uit wat diverse bacteriën tegenging. De nieuwe LED lampen doen dit niet, maar ook hier heeft van den Ende Rozen vanaf oktober een oplossing voor. Op elke 12 meter wordt er een grote sleeve door de hele kas gehangen waar kleine gaatjes in zitten. Hier wordt droge, warme lucht doorheen gepompt, die ervoor zorgt dat het vocht dat de plant produceert, gereguleerd kan worden. Hierdoor is er minder kans op bacteriën zoals Botrytis en meeldauw. Een ander bijkomend voordeel is dat de kwekerij door deze manier van opwarmen 30% minder gas gaat verbruiken. Wanneer de sleeves allemaal hangen en de kweker er zeker van is dat deze ontwikkeling de plant ten goede komt, worden de laatste oude lampen ook uit de kas gehaald. Daarnaast worden er ook energieschermen opgehangen in de kas, die het zonlicht binnenlaten en de warmte binnenhouden.

Aardwarmte
Vanaf 2024 is van den Ende Rozen ook aangesloten op het aardwarmteproject, waardoor ze 30% minder gas gebruiken. Met dit project wordt warm water, dat diep in de grond zit, naar boven gepompt om via leidingen de kassen te verwarmen. Wanneer het water is afgekoeld, gaat het weer terug de grond in, waar het door de grond opnieuw wordt opgewarmd. Deze duurzame manier van opwarmen bespaart aardgas en is daarnaast ook zeer betrouwbaar omdat je het hele jaar door dezelfde warmte hebt.
Biologisch
Ondertussen is de kweker voor 95% biologisch en ook met de laatste 5% zijn ze druk bezig. Deze laatste procenten zitten hem momenteel alleen nog in de bestrijding van meeldauw. Deze schimmel wordt tot nu toe nog bespoten, maar van den Ende Rozen is bezig met de inzet van een robot. Deze kan met behulp van uv-licht het meeldauw tegengaan. Ze zijn nu druk bezig om deze robot te testen. Later dit jaar hopen ze hem echt in te zetten.
Tip van de kweker
Een goede tip die van den Ende Rozen nog mee wil geven aan bloemisten en consumenten, is dat de voeding voor je bos rozen beter met het water mengt, als het warm is. Doe daarom eerst een klein beetje warm water bij de voeding, meng de voeding goed met het warme water en vul dit aan met zo koud mogelijk water. Hoe kouder het water, hoe beter, want warm water is een bron voor bacteriën. Vul de vaas met zoveel koud water als mogelijk, zodat de bloemen ook veel water opnemen, maar zorg dat er geen blad in het water komt. Door het koude water kunnen de rozen de voeding beter opnemen, waardoor ze nog langer mooi blijven.